ทำไมคนจำนวนมากถึงสูญเสียความสนใจในทุกสิ่งอย่างเงียบ ๆ?
(บทความนี้ดัดแปลงและขยายจากวิดีโอ YouTube “Why Are So Many People Secretly Losing Interest in Everything?”)
ในโลกปัจจุบันที่เต็มไปด้วยสิ่งเร้าต่าง ๆ มากมาย กลับมีคนจำนวนไม่น้อยที่รู้สึก “เฉยเมย” กับทุกสิ่งที่เคยทำให้ชีวิตมีสีสัน ไม่ว่าจะเป็นเกม งานอดิเรก การเดินทาง หรือแม้แต่ช่วงเวลาว่างที่เคยรอคอยอย่างใจจดใจจ่อ
ความรู้สึกนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับคนเดียว แต่กำลังแพร่กระจายอย่างเงียบ ๆ ในหมู่ผู้คนทั่วไป
เรื่องเล่าจากโต๊ะอาหารในร้านจีนย่าน Queens
ช่วงปิดเทอมฤดูใบไม้ผลิ ผม (อดีตวิศวกรซอฟต์แวร์จากบริษัทเทคใหญ่ มีประสบการณ์ 25 ปี) มีโอกาสพาลูกชายไปเจอเพื่อนเก่า “Derek” และลูกชายวัยรุ่นของเขา พร้อมกับลูกพี่ลูกน้องชื่อ “Aaron” ชายหนุ่มวัยกลางคนสามสิบกลาง ๆ
ระหว่างกินข้าวที่ร้านจีนเล็ก ๆ ใน Queens หัวข้อสนทนาพลิกไปที่เกม Fallout ซึ่งทุกคนเคยเล่นด้วยกันสมัยยังหนุ่ม
Aaron พูดขึ้นว่า
“ผมไม่รู้สึก passion กับการเล่นเกมอีกต่อไปแล้ว… จริง ๆ แล้วผมแทบไม่รู้สึกสนุกกับงานอดิเรกอะไรเลย แม้มีวันหยุดยาวก็ตาม”
ที่แปลกคือ ทุกคนรอบโต๊ะ (รวมถึงผมด้วย) ต่างพยักหน้าเห็นด้วยทันที
สาเหตุหลัก 3 ประการ
1. ระบบทุนนิยมสุดขีดและการถูก monetize ทุกอย่าง
คนส่วนใหญ่ต้องใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการทำงานเพื่อเลี้ยงชีพ เวลาที่เหลือสำหรับงานอดิเรกจึงน้อยมาก เมื่อพยายามทำสิ่งที่สนใจ ก็ต้องเจอคลื่นยักษ์ของการขายของ คอร์สเรียน ผลิตภัณฑ์ และ side hustle แทบทุกหัวข้อ
2. โซเชียลมีเดีย — ตัวทำลายความสนใจที่ร้ายกาจที่สุด
- Doom scrolling กินเวลาหลังเลิกงานจนหมด
- การเปรียบเทียบและความอิจฉา ทำให้งานอดิเรกกลายเป็นการแข่งขันหาความสนใจ
- ผลลัพธ์คือ ความสนุกถูกดูดกลืนหายไปหมด
3. ข้อมูลเท็จและเนื้อหาที่มีวาระซ่อนเร้น (Misinformation Overload)
เราถูกป้อนเนื้อหาที่ออกแบบมาเพื่อกระตุ้นอารมณ์ตลอดเวลา เมื่อเจอ informational noise มากเกินไป ร่างกายจึงตอบสนองด้วยการ “ชาเชิงอารมณ์” (emotional numbness)
วิธีฟื้นความสนใจกลับมา (ที่ผมใช้ได้จริงหลังถูกเลย์ออฟ)
- ลดการใช้โซเชียลมีเดียให้มากที่สุด
- ออกกำลังกายทุกวัน (เดินเร็ว วิ่งจ๊อกกิ้ง) — ช่วยปล่อย endorphins
- จัดตารางเวลาชัดเจน สำหรับงานอดิเรกทุกวัน (แม้ 20-30 นาทีก็พอ)
- เริ่มจากเล็ก ๆ อย่าพยายามทำครั้งเดียวให้เสร็จ
- ปรึกษา Therapist
สรุป
ความรู้สึกสูญเสียความสนใจ ไม่ใช่เพราะเราแก่ หรือขี้เกียจ
แต่เป็นผลข้างเคียงจากการใช้ชีวิตในระบบที่ออกแบบมาเพื่อแย่งความสนใจและพลังงานของเราไปตลอดเวลา
การตระหนักรู้ + ปรับพฤติกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ ทุกวัน จะช่วยให้เราค่อย ๆ กลับมาสัมผัสความสุขจากสิ่งต่าง ๆ ได้อีกครั้ง